norwid-150x150

Źle, źle zawsze i wszędzie

Artykuły • Dominik Kwaśnik36 komentarze

Autograf dzieła Norwida

Za życia lekceważony i niedoceniany, pośmiertnie uznany za „czwartego wieszcza” – przeczytamy w biogramie Cypriana Kamila Norwida w jednym ze szkolnych podręczników. Niedoceniany. Trudny. Niezrozumiały. To najczęstsze przymiotniki opisujące tego twórcę. Pozostaje pytanie: dlaczego?

Jestże się poetą, czyli raczej tylko bywa się?

Cyprian Norwid był człowiekiem wielu talentów. Prócz pisarstwa, zajmował się rysunkiem i rzeźbiarstwem. I choć długo pobierał nauki malarstwa (jeszcze w Warszawie u Aleksandra Kokulara, potem we Włoszech), to postawił na karierę literacką. Może to był błąd. Waleria Morzkowska napisała, że zajmując się rysunkiem, Norwid byłby w stanie zarobić na spokojną egzystencję.

Nie było stać go na nic. Cierpiał na permanentne problemy finansowe. Odkąd opuścił Warszawę i ziemie polskie, dopadł go niesamowity pech. Temu oklaskiwanemu młodemu poecie, wręcz nadziei polskiej poezji, wszystko nagle przestało się układać.

Tablica na Domu Św. Kazimierza w Paryżu

Osoby Norwidowego Dramatu

wwalitpub-1

Zygmunt Krasiński – stawiany na równi z Mickiewiczem i Słowackim, Krasiński poznał Norwida w 1848 roku w Rzymie i stał się jego protektorem. Nieporozumienia dotyczące stylu i programu młodego twórcy doprowadziły do zerwania przyjaźni. Wpływy Krasińskiego sprawiły, że środowisko literackie także odwróciło się od Cypriana. Poeci pojednali się tuż przed śmiercią Zygmunta.

wwalitpub-2

Maria Kalergis – stała bywalczyni najważniejszych salonów Europy, jedna z najpiękniejszych ówczesnych kobiet, doskonała pianistka i mecenas sztuki – nic dziwnego, że Norwid stracił dla niej głowę. Dla Marii był jednak tylko jednym z wielu. Po latach upamiętnił ją w dramacie Pierścień Wielkiej Damy, jako zmanierowaną arystokratkę hrabinę Harrys.

wwalitpub-3

Julian Klaczko – stał się symbolem odrzucenia Norwida przez krytykę. Ten sławny eseista i historyk literatury określił twórczość Cypriana jednym zdaniem: Promethidiony, Zwolony i inne androny. Ta pierwsza fala krytyki rzutowała potem na całą twórczość Norwida.

Szlaki bite cudzym cierpieniem

Nawet jeśli przemilczymy kilka epizodów, jak np. pobyt w więzieniu czy choroby uszu, to i tak jest o czym opowiadać. Narzeczona Kamila, na cześć której przybrał na bierzmowanie imię Kamil, zrywa z nim zaręczyny. Wkrótce Cyprian poznaje i beznadziejnie zakochuje się w Marii Kalergis. Będzie za nią jeździł po Europie, czym także przyczyni się do roztrwonienia majątku. Od tego czasu już do końca życia Norwid będzie miał problemy finansowe, które doraźnie rozwiązywać będą datki od przyjaciół. A jak może zarabiać na siebie pisarz? Oczywiście publikując. W drodze na poetycki szczyt pomóc mu miał nowy przyjaciel, nowy mentor – poznany w Rzymie sam Zygmunt Krasiński.

Była tylko jedna przeszkoda. To, w jaki sposób pisał Norwid.

Nie ja ciemno piszę…

Teksty Cypriana były… dziwne. Trudne, niezrozumiałe. Krasiński, mający ambicję zostania mecenasem młodego twórcy, chciał wpłynąć na zmianę jego stylu. Norwid jednak był uparty. Zerwał znajomość z Krasińskim, co drogo go kosztowało. Trzeci wieszcz był przecież człowiekiem wpływowym. Zachowały się listy, w których jego znajomi przyznają, że na wieść o kłótni przestali wspomagać Norwida finansowo.

Pierwsze opublikowane teksty spotkały się z miażdżącą krytyką. Do rangi symbolu urasta słynne zdanie z jednej z recenzji: Zwolony i inne androny. Te pierwsze reakcje będą jak znamię Kaina na twórczości Norwida. Przypisano mu łatkę niezrozumiałego i tak już zostało do końca. Jego następne próby były w najlepszym wypadku ignorowane, w najgorszym – wyśmiewane.

Inna sprawa, że Norwid niezbyt starał się zmienić.

Usłysz, późny wnuku!

Nie porzucił swojego stylu, między innymi nietypowego użycia interpunkcji. Wymagał on od czytelnika uwagi albo wręcz współtworzenia tekstu. Nie chciał, by czytający klepał bezmyślnie trzynastozgłoskowiec bez zastanawiania się nad jego sensem. Vade mecum! – wołał, tyle że nie bardzo kto chciał za nim podążać. W pewnym momencie Norwid uświadomił sobie, że pisze już tylko dla przyszłych pokoleń, które może docenią jego wdeptany w bruk ideał.

Norwid nie miał zamiaru pisać pod publiczkę. Trudno powiedzieć, czemu. Czy z racji uporu, by do końca stawiać na swoim? W każdym razie był wierny swojemu programowi i swojej wizji sztuki, którą przedstawił w Promethidionie.

Skończyło się to źle: jeden wydany, niezauważony tom i starania aż do śmierci, by opublikować coś jeszcze. Pisał niemal do końca swoich dni w Domu Świętego Kazimierza w Ivry, gdzie zmarł zapomniany, biedny, niespełniony.

Po latach wychodzi z cienia. Może wciąż lekko tajemniczy, wciąż nie do końca jasny. Ale na pewno doceniony.

Co dalej?

Dowiedz się więcej o Warszawie Literackiej

  • http://www.justrepairgaragedoors.co.uk spamming

    Right here is the perfect blog for everyone who hopes to understand this topic. You know so much its almost hard to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You definitely put a brand new spin on a topic which has been written about for a long time. Great stuff, just great!

  • http://masajservis.net izmir masaj

    Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this article and also the rest of the site is also really good.

  • http://automaticviral.com auto likes

    Hi there! I simply would like to offer you a big thumbs up for your excellent info you have got right here on this post. I am returning to your website for more soon.

  • http://mistercat.com.ua dostavka pizza kiev

    I’m impressed, I must say. Rarely do I encounter a blog that’s both educative and amusing, and without a doubt, you’ve hit the nail on the head. The issue is something too few people are speaking intelligently about. Now i’m very happy I came across this in my hunt for something concerning this.

  • http://www.goodsurgeonguide.com phone detective

    Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you penning this article plus the rest of the site is very good.

  • http://www.cherp.dk hurtig lån

    You ought to be a part of a contest for one of the most useful websites on the internet. I am going to recommend this website!

  • http://dominos.ua/ru/ dostavka pizzi

    You need to take part in a contest for one of the best sites on the net. I’m going to recommend this site!

  • http://www.sgpropertyportfolio.com sg property

    Im impressed, I have to admit. Seldom do I come across a blog thats both equally educative and amusing, and let me tell you, youve hit the nail on the head. The problem is something which too few people are speaking intelligently about. Im very happy I came across this in my search for something regarding this.

  • https://www.pinterest.com/BikiniLuxe/ swimwear k cup

    Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you writing this write-up plus the rest of the site is very good.

  • http://www.paydayloanconsolidation.company no credit check payday loans online

    This website was… how do I say it? Relevant!! Finally I have found something which helped me. Thank you!

  • http://www.paydayloansnobankaccount.company student payday loans

    Hi, I do believe this is an excellent blog. I stumbledupon it ;) I may revisit yet again since I bookmarked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to help other people.

  • http://www.newpropertyreview.com/ new property review

    I have been surfing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. In my view, if all webmasters and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.

  • http://www.propertysales.sg/ propertysales

    Apple now has Rhapsody as an app, which is a great start, but it is currently hampered by the inability to store locally on your iPod, and has a dismal 64kbps bit rate. If this changes, then it will somewhat negate this advantage for the Zune, but the 10 songs per month will still be a big plus in Zune Pass favor.

  • http://www.bestpaydayloans.company cashadvance

    Howdy! I just want to give you a big thumbs up for your excellent information you have here on this post. I am returning to your site for more soon.

  • http://www.paydaycashadvance.company check advance places near me

    Aw, this was a very nice post. Taking a few minutes and actual effort to make a really good article… but what can I say… I procrastinate a lot and never seem to get anything done.

  • http://www.fastpaydayloans.company top payday loan companies

    Next time I read a blog, I hope that it does not disappoint me just as much as this particular one. After all, I know it was my choice to read through, however I genuinely believed you would probably have something helpful to talk about. All I hear is a bunch of crying about something that you could fix if you were not too busy seeking attention.

  • https://www.lasourisscooters.nl/product-categorie/scooters/retro-scooters/ the magic of making up

    You’ve made some good points there. I looked on the web for more info about the issue and found most people will go along with your views on this web site.

  • http://www.sanderstweewielers.nl the magic of making up

    Right here is the right web site for anyone who hopes to understand this topic. You realize so much its almost tough to argue with you (not that I really will need to…HaHa). You certainly put a brand new spin on a subject which has been written about for decades. Great stuff, just great!

  • http://www.paydayloancompany.solutions need cash fast

    I was able to find good information from your articles.

  • https://boosting24.com/ cs go boost

    It’s nearly impossible to find knowledgeable people about this topic, but you sound like you know what you’re talking about! Thanks

  • http://www.instantpaydayloans.solutions guaranteed payday loan direct lender

    I really like looking through an article that can make people think. Also, thank you for permitting me to comment!

  • http://www.paydaycashadvance.company pay day loans no credit check

    An outstanding share! I’ve just forwarded this onto a colleague who had been doing a little homework on this. And he in fact ordered me lunch due to the fact that I discovered it for him… lol. So allow me to reword this…. Thank YOU for the meal!! But yeah, thanks for spending time to discuss this subject here on your internet site.

  • http://www.sgpropertyportfolio.com sg property

    I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. Youre incredible! Thanks!

  • http://www.bestpaydayloans.company online loan

    I blog frequently and I truly thank you for your information. Your article has really peaked my interest. I’m going to bookmark your site and keep checking for new details about once a week. I opted in for your RSS feed as well.

  • http://www.aftermathcrimescenecleaners.com crime scene cleaner

    Oh my goodness! Incredible article dude! Thank you so much, However I am having difficulties with your RSS. I don’t know why I cannot join it. Is there anyone else having identical RSS problems? Anybody who knows the answer can you kindly respond? Thanks!!

  • http://www.extremepeptides.com/buy-ghrp6-online/ Buy GHRP-6 Online

    Aw, this was an extremely nice post. Finding the time and actual effort to make a very good article… but what can I say… I put things off a whole lot and never manage to get anything done.

  • http://www.myscootershop.nl/content/180-scooter-leasen-den-haag everify

    This is a good tip especially to those new to the blogosphere. Short but very accurate information… Thank you for sharing this one. A must read post!

  • http://www.gailorwallis.com/ raleigh divorce lawyer

    Oh my goodness! Incredible article dude! Many thanks, However I am encountering difficulties with your RSS. I don’t understand why I cannot subscribe to it. Is there anybody getting the same RSS issues? Anybody who knows the answer can you kindly respond? Thanks!!

  • https://www.goodreads.com/user/show/45180497-fredrick-jepson SEO services Las Vegas

    Next time I read a blog, I hope that it won’t fail me just as much as this one. After all, I know it was my choice to read, but I actually thought you’d have something useful to say. All I hear is a bunch of moaning about something that you can fix if you weren’t too busy looking for attention.

  • http://en.community.dell.com/members/toyhole96 Maryland car accident attorney

    I wanted to thank you for this good read!! I certainly loved every bit of it. I have you book-marked to check out new stuff you post…

  • http://www.paydayloansnobankaccount.company paycheck advance locations

    Oh my goodness! Awesome article dude! Thank you, However I am encountering troubles with your RSS. I don’t know the reason why I cannot join it. Is there anyone else having similar RSS issues? Anyone that knows the answer will you kindly respond? Thanx!!

  • http://www.extremepeptides.com/blog/pt141/ Buy Bremelanotide

    Oh my goodness! Impressive article dude! Thank you so much, However I am going through difficulties with your RSS. I don’t understand why I am unable to join it. Is there anyone else getting the same RSS problems? Anyone that knows the solution can you kindly respond? Thanks!!

  • http://www.paydayloancompany.solutions credit loans

    After I initially left a comment I seem to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and now each time a comment is added I get 4 emails with the exact same comment. There has to be a way you can remove me from that service? Cheers!

  • http://www.paydayloansdirectlender.company online payday loans direct lender instant approval

    I really love your site.. Pleasant colors & theme. Did you create this amazing site yourself? Please reply back as I’m planning to create my own site and would love to know where you got this from or what the theme is called. Appreciate it!

  • http://www.shopneopia.com/ PORN

    Wonderful article! We will be linking to this great article on our website. Keep up the great writing.

  • http://www.newpropertyreview.com/ new property review

    Hello. remarkable job. I did not anticipate this. This is a splendid story. Thanks!