635081876617809681-150x150

Szał! Prawdziwa historia The Beatles

Recenzje • Hubert Gawroński47 komentarze

635081876617809681

Nie będę ściemniał. Bardzo trudno mi napisać jakąkolwiek recenzję wydawnictwa książkowego z nazwą The Beatles na okładce. To mój ulubiony zespół od dwudziestu pięciu lat i nazbierałem wiele obszernych publikacji dotyczących słynnego kwartetu. Niestety, bycie fanem ma to do siebie, że emocje czasami naprawdę potrafią wziąć górę. W takim wypadku próba oceny przedstawionych faktów czy analiza krytyczna materiału może nosić silne piętno osobowości recenzenta. Nie mogę jednak przejść obojętnie obok czegoś, co Sunday Times skwitował „niekwestionowaną, najlepszą biografią Beatlesów”.

Przede wszystkim należy zacząć od tego, że nie jest to nowa publikacja. Jej brytyjska premiera (pod tytułem Shout!: The Beatles in Their Generation) miała miejsce w 1981 roku.  Dzięki wydawnictwu Pascal, książka (kilka dni przed czerwcowym koncertem Paula McCartneya) trafiła do Polski. Przyznaję – nie mogłem się doczekać. Apetyt rozbudziła wydana w 2008 roku przez Axis Mundi rewelacyjna książka Normana John Lennon. Życie. Nasłuchałem się setek opinii o oryginalnym wydaniu Shout!. Fani albo je kochali, albo znienawidzili. Zastanawiałem się, dlaczego książka budziła tak skrajne emocje. Teraz wiem, w czym rzecz. Chodzi o dystans. Zarówno ze strony autora do swoich bohaterów, jak i stosunku czytelnika do zespołu. Już tłumaczę.

Norman nie jest biografem w stylu Marka Lewisohna (numer jeden wśród beatlologów na całym świecie), który na pytanie ile filiżanek herbaty John Lennon wypił 13 sierpnia 1966?, odpowie: cztery, z czego jednej nie posłodził. Beatlesi to nie jedyny konik Normana. Autor w swoim CV ma również biografie Eltona Johna, Buddy’ego Holly’ego czy Rolling Stonesów. Twórcę Szału nie obchodzą daty poszczególnych koncertów czy szczegółowe informacje dotyczące wszystkich utworów. Książka nie jest pisana „na kolanach”. Zaskakująco mało miejsca autor poświęca… muzyce zespołu. Tego typu zabiegi albo natychmiast skreślają go w oczach zaślepionych wielbicieli zespołu, albo wręcz przeciwnie – stawiają go na pierwszym miejscu na liście najbardziej rzetelnych i obiektywnych autorów „prawdziwej historii Beatlesów”. Tak brzmi zresztą podtytuł książki.

autograf

Autograf McCartneya zdobyty przez Huberta podczas tegorocznego koncertu w Warszawie

Z pewnością nie można odmówić Normanowi lekkiego pióra. Jego styl po prostu wciąga i ani przez chwilę nie nuży. Oparł go na dwóch patentach. Pierwszym z nich jest wplecenie historii zespołu w szerszy opis zjawisk socjologicznych i politycznych tamtych lat. W ten sposób barwna opowieść o życiu mieszkańców Wielkiej Brytanii w latach 40. i 50. miesza się z charakterystyką rodziców i dzieciństwem Lennona i McCartneya. Te wszystkie „lekcje historii” czy ciekawe autorskie interpretacje terminów w rodzaju „Teddy Boys”, „Swingin’ London” pomagają czytelnikowi lepiej zrozumieć fenomen zespołu. To naprawdę mocny punkt książki. Drugi patent? Autor ucieka się do metod dziennikarza śledczego i stara się składać historię grupy z rozmów z ludźmi z jej bliższego i dalszego otoczenia. Do tych pierwszych z pewnością należy zaliczyć George’a Martina (producenta płyt Beatlesów), Pete’a Besta (pierwszego perkusisty) czy Mimi Smith (ciotki Lennona, opiekującej się nim w dzieciństwie). Do dalszych m. in. Millie Sutcliffe (matka tragicznie zmarłego Stuarta – pierwszego basisty zespołu). Jego dziennikarskim obowiązkiem było dotarcie do miejsc związanych z Beatlesami, takimi jak hamburskie kluby ze striptizem, w których chłopaki rozpoczynali swoją karierę czy beatlesowskie imperium Apple, które Norman odwiedził już w 1969 roku:

Rozmawiałem z Johnem i Yoko, przyglądałem się sesjom zdjęciowym z George’em, podsłuchiwałem, jak Ringo dzwoni do salonu jubilerskiego Asprey’s, a nawet udało mi się zjeść śniadanie z groźnym Allenem Kleinem (ówczesnym menadżerem zespołu) Nie zdając sobie z tego sprawy, byłem świadkiem rozpadania się Beatlesów.

W Przedmiowie autor sam opowiada czytelnikom o swojej beatlesowskiej obsesji:

Czy aby trochę nie przesadziłem, ustalając nazwiska wszystkich kramarzy i wszystkie jarmarczne rozrywki dostępne na kościelnym festynie w Woolton, gdzie w 1957 roku Paul poznał Johna?

Norman sprawdza każdy możliwy dziennikarski trop. Nie wyklucza tych najbardziej sensacyjnych, ale mało prawdopodobnych: Nie mogłem zignorować tej wersji wydarzeń, zważywszy, że przedstawił mi ją człowiek, który twierdził, iż nie tylko słyszał, jak Epsteinowi grożono śmiercią, ale również został powiadomiony telefonicznie o dokonaniu zabójstwa na zlecenia.

A skoro jesteśmy przy Epsteinie – Normanowi udało się nakreślić perfekcyjnie wyważony portret słynnego menadżera Beatlesów: Od kiedy ich menadżerem został Brian, znaleźli się w ochronnym kokonie, który zapewnił im większe bezpieczeństwo niż jakiemukolwiek innemu zespołowi przed nimi czy po nich, ale zarazem w dużej mierze utrzymywał ich w niewiedzy na temat tego, co inni robią w ich imieniu.

Biznesowe przekłamania, niekorzystne umowy zawierane przez ludzi opiekujących się zespołem, gigantyczne straty finansowe czy opisany z chirurgiczną precyzją upadek założonej przez Beatlesów firmy Apple to tematy, w których Norman czuje się najlepiej. Z tymi zagadnieniami poradził sobie o wiele lepiej niż Ross Benson w książce Paul McCartney: Poza Mitem. Inny wciągający fragment to historia fanek koczujących dzień i noc pod londyńskim domem Paula McCartneya:

Czatowanie zmieniło formę, kiedy ktoś odkrył, pod którą donicą Paul chowa klucz do tylnych drzwi. Wybrane dziewczęta zaczęły się wówczas zapuszczać pod jego nieobecność do domu i zwiedzać po kolei wszystkie pomieszczenia, zdumiewając się chaotycznym przepychem przemieszanym z robotniczą oficjalnością: koronkowym obrusem na stole, rzeźbą Palozziego i niezliczonymi ubraniami na wieszakach. Z tych wypraw zabierały rozmaite pamiątki, z początku bardzo drobne: kuchenna ściereczkę albo kawałek papieru toaletowego.

Dalej mamy relację z kilku spotkań z Yoko Ono, krótko po śmierci Johna, a także historię HandMade – studia filmowego Harrisona, dzięki któremu fani Monty Pythona mogli cieszyć się Żywotem Briana. Norman przekonująco dokonuje wyboru najważniejszych wydarzeń z epoki opisywanych przez prasę i stara się je szczegółowo omówić. Całość została opisana do 2003 roku.

Być może przez nagromadzenie tych wszystkich faktów autor zatracił spójność. W przypadku jego pseudoanaliz muzycznych wychodzi to książce zdecydowanie na plus. Opinie typu: A Hard Day’s Night – piosenka tytułowa z majestatycznie długą gitarową kodą, nijak niepowiązaną z resztą utworu – najzwyczajniej śmieszą. Cierpią przede wszystkim proporcje.

Wzmiankę o premierze pierwszej płyty Beatlesów mamy na stronie 219. I wszystko byłoby świetnie gdyby nie fakt, że książka ma 576 stron. Sami przyznacie, że tendencja spadkowa jest aż nadto widoczna. Dziwi również fakt, że sylwetka Ringo Starra objętościowo została potraktowana podobnie jak postaci George’a Martina czy Yoko Ono. Ponadto mocno drażnią uszczypliwości, które Norman kieruje w stronę Paula McCartneya. A takich jest naprawdę wiele. Opinie typu: trudno jednak naprawdę polubić kogoś, kto tak usilnie zabiega o to, by go lubiano lub przy tej okazji Paul zrobił sobie zdjęcie będące chyba szczytem próżności: stoi na nim w niwie głównej, ręce trzymając nonszalancko w kieszeniach, jakby całą tę olbrzymią świątynię z piaskowca wzniesiono tylko po to, by sławiła jego jednego – to tylko nieliczne z nich.

Autor wiele razy mija się z prawdą. I to nie tylko w sytuacjach związanych z Beatlesami. Surowe koncertowe nagrania zespołu z Hamburga zawdzięczamy przecież Adrianowi Barberowi, a nie Kingsize’owi Taylorowi. Skoro Norman wyliczył, „po ilu dokładnie stopniach schodziło się z Mathew Street do Cavern Club”, to nie powinien mieć problemu z dotarciem do informacji, że pierwsze lądowanie człowieka na Księżycu odbyło się nie 22, a 20 lipca 1969 roku. Według autora na taśmie z przesłuchania Beatlesów dla wytwórni Decca można znaleźć utwory Your Feet’s Too Big i Red Sails In The Sunsets. Płacę każde pieniądze, za możliwość odsłuchania tych nagrań.

Takich niedociągnięć można znaleźć tutaj więcej. Szkoda, że nie zostały wyłapane i poprawione przez Piotra Metza, odpowiedzialnego za konsultacje materiału. Tym bardziej, że niektóre komentarze dziennikarz mógłby sobie najzwyczajniej w świecie darować – np. na stronie 345 czy 392. Za to kolorowa wkładka autorstwa, skupiająca się na Beatlemanii w Polsce autorstwa Metza, jest bardzo miłym akcentem.

Zdjęć w książce jak na lekarstwo. Ich wybór też nie wydaje się do końca przekonujący. Nie można się za to przyczepić do zawodowego tłumaczenia Arkadiusza Belczyka.

Zdaję sobie sprawę, że Szał! dla wielu osób stanie się absolutnie wystarczającym źródłem wiedzy na temat zespołu. Nie wyobrażam sobie jednak sytuacji, aby fani Beatlesów nie zapoznali się również z The Complete Beatles Chronicle, The Complete Beatles Recording Sessions (obie autorstwa Marka Lewisohna), John Lennon. Życie (paradoksalnie dla mnie lepszej biografii Beatlesów niż samego Lennona) czy The Beatles Anthology. Uwierzcie mi, że w tym towarzystwie Shout! prezentuje się o niebo lepiej.


Hubert Gawroński jest filologiem z wykształcenia, frontmanem zespołu The Rookles, gra partie Johna Lennona w zespole Big Bit, posiada też jedną z największych w Polsce kolekcji nagrań z muzyką Beatlesów.

  • http://wasko.net.pl/ http://wasko.net.pl/

    Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wished to say that I have truly enjoyed surfing around your blog posts. In any case I will be subscribing to your feed and I hope you write again soon!

  • http://www.emcbilisim.net/ be aware scam ahead

    Greetings! Very helpful advice within this post! It is the little changes that will make the greatest changes. Thanks a lot for sharing!

  • http://automaticlikes.com auto likes

    Great article. I am going through a few of these issues as well..

  • http://masajservis.net izmir masaj

    Very good article. I absolutely love this site. Keep it up!

  • http://masajservis.net masaj

    A motivating discussion is worth comment. I do believe that you need to publish more on this subject, it may not be a taboo matter but usually people don’t talk about these topics. To the next! Many thanks!!

  • http://www.sgpropertyportfolio.com sg property

    Im impressed, I have to admit. Seldom do I come across a blog thats both equally educative and amusing, and let me tell you, youve hit the nail on the head. The problem is something which too few people are speaking intelligently about. Im very happy I came across this in my search for something regarding this.

  • http://mistercat.com.ua dostavka pizza kiev

    Everything is very open with a really clear description of the issues. It was definitely informative. Your website is useful. Thank you for sharing!

  • http://dominos.ua dostavka pizza kiev

    You’re so cool! I do not think I’ve truly read a single thing like this before. So great to discover somebody with genuine thoughts on this issue. Seriously.. thank you for starting this up. This web site is something that is needed on the web, someone with some originality!

  • http://www.cherp.dk hurtig lån

    Good info. Lucky me I came across your website by chance (stumbleupon). I have saved it for later!

  • http://dominos.ua/ dostavka pizzi

    You should be a part of a contest for one of the best blogs on the internet. I will highly recommend this blog!

  • http://www.fatca.hk/fatca/activity-streams/p/63915/ buy quality web traffic

    I really like it when individuals come together and share thoughts. Great website, continue the good work!

  • http://www.fatca.hk/fatca/activity-streams/p/63915/ buy real alexa traffic

    Good web site you have got here.. It’s difficult to find excellent writing like yours these days. I truly appreciate people like you! Take care!!

  • http://hizlitakipcikazan.net/ instagram takipci hilesi

    Howdy! I could have sworn I’ve been to this blog before but after looking at some of the articles I realized it’s new to me. Anyhow, I’m certainly happy I found it and I’ll be bookmarking it and checking back frequently!

  • http://www.nofaxpaydayloans.company short term installment loans

    I’m excited to find this site. I want to to thank you for ones time due to this fantastic read!! I definitely really liked every little bit of it and I have you book-marked to see new stuff in your blog.

  • http://www.paydayloansdirectlender.company payday loan no credit check

    Great post! We are linking to this particularly great article on our site. Keep up the great writing.

  • http://www.paydayloanconsolidation.company payday loan store near me

    I blog often and I genuinely thank you for your information. Your article has really peaked my interest. I’m going to book mark your blog and keep checking for new information about once per week. I subscribed to your Feed as well.

  • http://www.fastpaydayloans.company lend up loans

    I could not resist commenting. Very well written!

  • http://www.paycheckadvance.company quick cash loans reviews

    Spot on with this write-up, I truly believe that this web site needs far more attention. I’ll probably be back again to read more, thanks for the information!

  • http://www.onlinepaydayloansdirectlenders.company paycheck advance loans

    Hey there! I simply wish to offer you a huge thumbs up for the excellent information you’ve got here on this post. I will be returning to your web site for more soon.

  • http://www.easypaydayloans.company loans in minutes

    You have made some good points there. I looked on the net for additional information about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.

  • http://www.paydaycashadvance.company same day cash loan

    After exploring a number of the articles on your blog, I honestly like your way of writing a blog. I saved as a favorite it to my bookmark site list and will be checking back in the near future. Please visit my web site too and let me know what you think.

  • http://www.instantpaydayloans.solutions bad credit direct lenders

    This page definitely has all of the info I wanted concerning this subject and didn’t know who to ask.

  • http://www.newpropertyreview.com/ new property review

    Excellent blog here! Additionally your website loads up fast! What host are you the use of? Can I get your associate link in your host? I want my website loaded up as fast as yours lol

  • http://www.newpropertyreview.com/ new property review

    Currently it sounds like Expression Engine is the preferred blogging platform available right now. (from what Ive read) Is that what youre using on your blog?

  • https://boosting24.com/ cs go boost

    It’s difficult to find well-informed people about this subject, but you sound like you know what you’re talking about! Thanks

  • http://www.prontoscooter.nl/producten/scooter-modellen/vespa/vespa-primavera/ airfare secrets review

    I was able to find good information from your blog articles.

  • http://www.scootercity.nl/content/scooter-leasen.html apture his heart and make him love you forever

    Howdy! I simply wish to offer you a huge thumbs up for your excellent information you have right here on this post. I’ll be coming back to your website for more soon.

  • http://www.paydayloanconsolidation.company speedy payday loans

    I love it whenever people come together and share opinions. Great website, stick with it!

  • http://www.paydayloansnobankaccount.company free loans online

    It’s nearly impossible to find knowledgeable people for this topic, however, you sound like you know what you’re talking about! Thanks

  • http://www.sanderstweewielers.nl/scooters/nieuw/piaggio.html the magic of making up

    Everything is very open with a precise description of the issues. It was really informative. Your website is very helpful. Thanks for sharing!

  • http://www.bestpaydayloans.company payday loans low interest

    Good site you’ve got here.. It’s hard to find good quality writing like yours nowadays. I seriously appreciate individuals like you! Take care!!

  • http://www.gailorwallis.com/ raleigh divorce lawyer

    Everyone loves it when folks come together and share views. Great site, stick with it!

  • http://www.fastpaydayloans.company rapid cash payday loans

    You have made some decent points there. I checked on the internet to find out more about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.

  • http://www.myscootershop.nl/ text your ex back

    You’re so awesome! I do not think I’ve truly read through something like this before. So good to find somebody with some original thoughts on this issue. Really.. thanks for starting this up. This web site is something that is required on the web, someone with a little originality!

  • https://www.youtube.com/channel/UCFy7V71syfU8l1qA5efji0g Las Vegas search engine optimization

    After going over a few of the blog posts on your web site, I truly appreciate your technique of writing a blog. I added it to my bookmark webpage list and will be checking back in the near future. Please check out my website too and tell me your opinion.

  • http://www.propertysales.sg/ propertysales

    Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it. Look advanced to more added agreeable from you! However, how could we communicate?

  • http://www.easypaydayloans.company payday loan lenders direct

    Having read this I believed it was rather informative. I appreciate you spending some time and effort to put this short article together. I once again find myself spending a lot of time both reading and commenting. But so what, it was still worthwhile!

  • http://bit.ly/1SLkwNw Maryland car accident attorney

    I used to be able to find good information from your blog articles.

  • http://www.extremepeptides.com/thymosin-beta-4-tb500-5mg/ Buy Thymosin Beta 4

    May I just say what a relief to find somebody that actually understands what they are discussing on the net. You certainly know how to bring a problem to light and make it important. More and more people really need to read this and understand this side of your story. I was surprised that you’re not more popular since you definitely have the gift.

  • http://www.extremepeptides.com/catalog-peptides/thymosin-beta-4-tb500/ Buy Thymosin Beta 4

    Nice post. I learn something new and challenging on websites I stumbleupon everyday. It’s always useful to read through content from other authors and use a little something from their websites.

  • http://www.paycheckadvance.company payday loans online direct lenders instant approval

    An interesting discussion is worth comment. I think that you should write more about this topic, it may not be a taboo matter but typically people do not talk about these topics. To the next! Best wishes!!

  • http://www.aftermathcrimescenecleaners.com crime scene cleaner

    There’s certainly a lot to find out about this issue. I really like all the points you have made.

  • http://www.gailorwallis.com/ raleigh divorce lawyer

    This is a topic which is near to my heart… Thank you! Where are your contact details though?

  • http://www.onlinepaydayloansdirectlenders.company loans no credit check

    I like it when people get together and share opinions. Great blog, keep it up!

  • http://www.nofaxpaydayloans.company express payday loans

    I wanted to thank you for this very good read!! I absolutely enjoyed every bit of it. I have you book marked to check out new stuff you post…

  • http://www.shopneopia.com/ PORN

    This excellent website truly has all the info I needed concerning this subject and didn’t know who to ask.

  • http://www.paydayloansdirectlender.company cash payday loans

    Hello there! This post could not be written any better! Going through this article reminds me of my previous roommate! He always kept talking about this. I will forward this information to him. Fairly certain he’ll have a good read. Many thanks for sharing!