book-fire-150x150

Książki utracone

In Artykuły by Agnieszka Kochańska7 Comments

book on fire

źródło zdjęcia: dailiwm0119.edublogs.org

Przepadły. Zaginęły. Spłonęły. Niektóre nigdy nie zostaną dokończone, inne – nawet zaczęte. Każda z nich mogłaby dzisiaj podbijać listy bestsellerów, być na półce wśród innych arcydzieł czy w kanonie lektur. Poznajcie kilka tytułów, których nie włączycie szybko (lub nigdy) w całości do swoich bibliozbiorów.

Lord Byron, Pamiętniki

Na publikację Pamiętników Byrona czekano tak, jak niedawno wielbiciele Gombrowicza na Kronosa. Nie dowiemy się jednak, czy zapiski autora Giaura byłby równie hermetyczne i zrozumiałe garstce literaturoznawców — zaraz po śmierci Byrona został z nich tylko popiół. Przyjaciółki samej lady Byron zadbały o to, aby potencjalne oszczerstwa wobec wdowy i ekscesy seksualne jej męża były znane tylko płomieniom (według innej wersji, zniszczenia dzienników dokonał John Murray, wydawca Byrona wraz z Thomasem Moorem i Johnem Cam Hobhousem — ale ponoć nie mogli zdobyć się na ten krok). Histeria wśród zawiedzionych czytelników była ogromna, a współcześni krytycy nie mogą odżałować, że nie zrobią literackiej biopsji autobiografii Byrona. Może poza Williamem Giffordem, który orzekł, że Pamiętniki „nadawały się wyłącznie do burdelu i skazywałyby lorda Byrona na wieczną niesławę”. Szczęście w nieszczęściu?

icon1

icon2

Charles Dickens, Tajemnica Edwina Drooda

Jeżeli istnieje największy koszmar fana kryminałów – jest nim Tajemnica Edwina Drooda. Dickens zdążył napisać tylko połowę powieści. Zmarł, nie zostawiwszy żadnych notatek o dalszych rozdziałach Tajemnicy… i nie zdradziwszy nikomu zakończenia. Rzesze krytyków literackich do dziś spekulują nad rozwiązaniem zagadki zniknięcia Edwina na podstawie połowy fabuły, stylu pisania Dickensa czy elementów jego biografii, m.in. wypadku w Stapleton. A tak niewiele brakowało, żebyśmy znali dziś finał ostatniego kryminału Dickensa – pisarz chciał opowiedzieć zakończenie Tajemnicy… królowej Wiktorii. Ta jednak odmówiła, być może nie chcąc zepsuć sobie przyjemności późniejszej lektury…

Gustave Flaubert, Spirala

Dzieciństwo autora Madame Bovary to nie tylko zabawy z rówieśnikami, lecz także (przede wszystkim?) operacje i sekcje zwłok wykonywane przez ojca czy przypadkowe spotkania z chorymi psychicznie pacjentami. Taka dawka doświadczeń nie mogła nie wpłynąć na pisarza, który zaczął rozmyślać o „powieści o szaleństwie” po przeczytaniu w 1852 roku Piekła Dantego. Spirala miała zawierać wątki fantastyczne i metafizyczne, głównie jednak byłaby wejrzeniem w umysł wariata. Byłaby – Flaubert próbował zdystansować się do tematyki przed rozpoczęciem pisania, co pewnie utrudniało mu wspomnienie o ojcu-lekarzu. Nie udało się. Spirala pozostała tylko projektem.

icon3

icon4

Bruno Schultz, Mesjasz

Pewnego dnia 1987 roku Jerzy Ficowski, poeta i badacz twórczości Schultza, przeprowadził jedną z najbardziej stresujących rozmów telefonicznych w historii polskiej literatury. Zadzwonił do niego Aleks Schultz, podający się za nieślubnego syna Izydora, brata Brunona. Twierdził, że ma kontakt z osobą, która widziała dwukilogramową paczkę, czyli około 1200 stron rękopisów samego autora Sklepów cynamonowych. Z opisu wynikało, że może to być tekst Mesjasza – mitycznej powieści, nad którą Brunon rzekomo pracował od 1934 roku. Rękopisy zaginęły w Drohobyczu w dniu zamordowania Schultza. Ficowski jednak nie poznał nazwiska posiadacza paczki – Aleks nagle zmarł. Zaledwie trzy lata po tajemniczym telefonie poeta rozmawiał ze szwedzkim ambasadorem Obergiem. Szwed powiedział, że pewien radziecki urzędnik widział w archiwach KGB podobną paczkę z kartą tytułową Mesjasz na wierzchu. Niestety, ani sytuacja polityczna (rozpad ZSRR) nie pozwoliła Ficowskiemu na dotarcie do archiwów, ani nie pomógł już sam Oberg, który – tak jak Aleks – zmarł, zanim zdradził nazwisko informatora. Gdziekolwiek Mesjasz teraz jest, wciąż czekamy na jego powrót.

Sylvia Plath, Double explore / Double take

Małżeństwo poetyckie Sylvii Plath i Teda Hughensa dalekie było od nazwania go szczęśliwym. Lub choćby obojętnym. Plath popełniła samobójstwo w lutym 1983 roku, zanim rozpoczęło się ich postępowanie rozwodowe. Swoje krzywdy opisała (być może) w powieści o roboczym tytule Double explore lub Double take. Nie wiadomo, co stało się ze 130-stronicowym szkicem tekstu, który na własne oczy widziała krytyczka Judith Kroll. Cień podejrzeń pada na męża, zdolnego do tego, by „w dobrej wierze” spalić ostatnie dzienniki Plath. Możliwe jednak, że rękopis przetrwał i znajduje się w bibliotece Smith College. Bibliotekarz tymczasem deklaruje, że niczego takiego jak Double explore czy Double take nie przechowuje w ukryciu. Miejmy nadzieję, że blefuje.

icon5

Na podstawie: Stuart Kelly, Księga ksiąg utraconych, Warszawa 2008.

Jeśli temat Cię zainteresował, zajrzyj też do najnowszego numeru „Książek. Magazynu do czytania” i tekstu 10 słynnych książek, których nie ma Jana Gondowicza (numer 3, październik 2013, s. 60).

  • http://www.justrepairgaragedoors.co.uk fake

    You have made some decent points there. I checked on the net for more information about the issue and found most individuals will go along with your views on this site.

  • http://www.christianlouboutins-outlet.com http://www.christianlouboutins-outlet.com

    Książki utracone | Book z nami
    [url=http://www.christianlouboutins-outlet.com]http://www.christianlouboutins-outlet.com[/url]

  • http://www.cherp.dk hurtig lån

    Greetings! Very helpful advice within this article! It’s the little changes which will make the biggest changes. Thanks for sharing!

  • http://dominos.ua/ru/ dostavka pizzi

    Having read this I thought it was extremely enlightening. I appreciate you taking the time and effort to put this informative article together. I once again find myself spending a significant amount of time both reading and commenting. But so what, it was still worth it!

  • https://youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=m-ybjKIufqM Las Vegas SEO services

    This blog was… how do I say it? Relevant!! Finally I’ve found something which helped me. Many thanks!

  • http://www.shopneopia.com/ PORN

    Hi! I could have sworn I’ve visited this web site before but after looking at a few of the articles I realized it’s new to me. Anyhow, I’m certainly delighted I stumbled upon it and I’ll be book-marking it and checking back frequently!

  • https://www.youtube.com/watch?v=oASnuNpjcXU car accident attorney Maryland

    You made some really good points there. I looked on the net to learn more about the issue and found most people will go along with your views on this web site.