Jak naprawdę się nazywasz?

0
1107

Jest jedna rzecz, którą ma każdy z nas: imię. Może nam się nie podobać, ale jest to coś, co zawsze będziemy mieli, coś co nas identyfikuje. Ale w jaki sposób?

Imieniny świętujemy w dniu, w którym Kościół wspomina danego patrona. Najczęściej jest to dzień jego śmierci. Dawniej wybór imienia oznaczał jednocześnie obranie danego świętego na patrona dziecka. Jeszcze wcześniej imię nadawano od cechy – np. Septimus, urodzony jako siódmy. Niektórzy przypisują imionom także pewne cechy – według tego podejścia nazwanie dziecka może warunkować jego charakter i osobowość. Obecnie najczęściej decydującymi kryteriami jest gust rodzica i brzmienie imienia. Raczej nie patrzy się już na faktyczną etymologię imienia, a na to, czy jest po prostu ładne. W skrajnych przypadkach, niestety, także na to, czy jest po prostu oryginalne. Jednak imiona nie są mniej czy bardziej przypadkowymi zbitkami dźwięków. Niosą za sobą pewne znaczenie. Jakie? Oto zestawienie kilkudziesięciu imion z ich tłumaczeniem. Kolejność alfabetyczna. Panie mają pierwszeństwo!

Imiona od A do K

ADRIANNA

– pierwszy człon tego imienia kojarzy się z Adriatykiem… i jest to słuszny trop. Ten żeński odpowiednik Adriana swoje korzenie ma w „Hadrianie”, który oznacza „Pochodzący z Hadrii”, czyli miasteczka położonego nad Morzem Adriatyckim. Owo miasteczko nosi dziś nazwę… Adria.

AGATA

– w tym greckim imieniu pobrzmiewa agat, kamień szlachetny. Oba słowa mają ten sam źródłosłów – greckie agathos oznacza „dobry”. Każda Agata jest więc po prostu z natury dobra.

AGNIESZKA

– to jedno z popularniejszych chrześcijańskich imion. Pochodzi od św. Agnieszki Rzymianki, męczennicy z III wieku. Grecka cząstka hagne oznacza „czysta, nieskalana” (co sugeruje, że to imię nadano świętej po śmierci). Wyraźnie słychać w tym imieniu łacińskie agnus – „baranek”. Atrybutem świętej jest właśnie baranek, symbol czystości, niewinności. Do dziś w Watykanie, na wspomnienie świętej Agnieszki 21 stycznia, papież błogosławi owczą wełnę, z której wykonuje się później paliusze.

ALEKSANDRA

– dawne imię greckie, żeński odpowiednik Aleksandra, który oznacza „obrońcę ludzi” (alex – „bronić”, anér – „mąż”). Aleksandra jest więc „obrończynią ludzi” (idealna policjantka?). Zagadkowe jest pochodzenie tajemniczego zdrobnienia „Ola”. Prawdopodobnie pochodzi ono od dawnej, XIV wiecznej formy imienia – Oleksnadra (do dziś występuje na Wschodzie). Z kolei inne dawne zdrobnienie – Sandra – stało się już oddzielnym imieniem.

ALICJA

– to imię jest zdrobnieniem germańskiej Adelajdy, która składa się z członów Adal (szlachta, ród) i heit (stan, osoba). Alicja jest szlachcianką, osobą z wysokiego rodu. Owo zdrobnienie, Aalis, spopularyzowało się ok. XII wieku we Francji i Anglii. Inna wersja mówi, że jest to żeńska forma Aleksego (który jest z kolei zdrobnieniem od Aleksandra), ale to pierwsze tłumaczenie wydaje się satysfakcjonujące dla każdej Alicji.

ANETA

– to trochę skomplikowane, więc proszę o uwagę. Aneta pochodzi od Anny, a ta z kolei jest wersją imienia Hanna. Francuska forma Anny, Anne, posiadała zdrobnienie: Anette (coś w stylu naszej Anulki). Forma ta przywędrowała do nas i występuje jako oddzielne imię, w zasadzie niekojarzące się z pierwotną Anną. A koniec końców oznacza to samo – „łaska, pełna łaski”.

ANGELIKA

– to imię kojarzy się z nowoczesnością, z Zachodem, ale jest tak naprawdę dawne. Pochodzi od łacińskiej formy angelicus, czyli „anielski”.

ANNA

– biblijne imię hebrajskie. Zapisywane w tym języku jako Hannah, oznacza „łaska” albo „pełna łaski”. Ta wersja imienia, bez „h”, przywędrowała do Polski już w XIII wieku i jest… starsza od pierwotnej formy z „h” – Hanny.

BEATA

– imię to jest niczym innym jak rodzajem żeńskim łacińskiego przymiotnika beatus i oznacza dosłownie „błogosławiona, szczęśliwa”.

BEATRYCZE

– wydawałoby się, że to rozsławione przez Dantego imię to rozbudowana forma Beaty, ale nie do końca tak jest. Najpewniej pochodzi od imienia Viator – „wędrowiec”. Żeńska forma – Viatrix – przekształciła się właśnie w Beatrix. Być może etymologia jest prostsza i imię wywodzi się od słowa beare – „uszczęśliwiać” lub, jak Beata, od beatus – „błogosławiony, szczęśliwy”. Według tych teorii imię oznacza albo „podróżniczkę”, albo „przynoszącą szczęście”, albo „szczęśliwą”. Wszystko pasuje do dantejskiej bohaterki.

DAGMARA

– to imię składa się z członów dagr i mar – „dzień” i „panna”. Najpewniej jest pochodzenia skandynawskiego, ale może być to też imię celtyckie albo germańskie – w każdym z tych języków występowały podobne słowa. Wyjątkowo ciekawy jest ten pierwszy człon – „dag”, który kojarzyć się może z Dagome, czyli – według teorii – chrześcijańskim imieniem Mieszka I, Dagobert. Jeżeli Dagmara jest żeńskim odpowiednikiem Dagoberta, jej znaczenie to „jutrzenka”.

DOMINIKA

– to piękne imię pochodzi z łaciny, ma korzenie chrześcijańskie i oznacza dosłownie „należącą do Pana” (żeńska forma od dominicus – „Pański”). Imię to dawniej nadawano najczęściej dzieciom urodzonym w niedzielę, bo to właśnie był dies Dominicus. Włoskie Domenica to zarówno dzień tygodnia, niedziela, jak i imię Włoszki.

DOROTA

– to greckie imię składa się z połączenia słów doron i theos, czyli „dar” i „bóg”. Dorothéa oznacza więc „Dar Boga”.

ELŻBIETA

– kolejny przykład imienia hebrajskiego. Forma Elisheva można tłumaczyć jako: „Bóg mą przysięgą”. Człon el- oznacza Boga i jest spotykany także w innych imionach. Jedną z form Elżbiety jest… Izabela.

EMILIA

– imię pochodzenia rzymskiego, nawiązujące do rodu Emiliuszów. Łacińskie aemulus oznacza „rywala”, albo „osobę, która o coś się stara”.

EWA

– jedno z najstarszych imion, jakby nie było nosiła je pierwsza kobieta. I tak też pochodzi od hebrajskiego słowa Chawaah oznaczającego „dająca życie”. Inni szukają źródłosłowu w arabskim haija – „wąż”, ale to tylko złośliwość.

GRAŻYNA

– jedno z najmłodszych imion, bowiem pochodzi z 1823 roku, a wymyślił je na potrzeby swojego poematu Adam Mickiewicz. Pochodzi z litewskiego słowa graži, czyli „piękna”. Choć czuć podobieństwo brzmieniowe, nie jest to polska wersja angielskiego imienia Grace, czy hiszpańskiej Grazieli – tą jest Gracja.

HANNA

– powracamy do rodziny Anny. Hanna to podstawowa wersja tego imienia, pochodząca bezpośrednio od hebrajskiego Hannah – „łaska”. Imię w tej formie, z „h” na początku, pojawiło się w Polsce na początku XIV wieku, czyli nieco później, niż de facto pochodna forma bez tej głoski.

HELENA

– imię greckie, mitologiczne, znane choćby z Iliady. Odnajdziemy w nim kojarzącą się z jasnością cząstkę hel – „blask”. Słowo helán oznacza „pochodnia, łuczywo”. Niewykluczone, że wywodzi się też od Selene,„Księżyc”, i oznacza „blask Księżyca”.

IZABELA

– słychać tu wyraźnie cząstkę bella, czyli „piękna”… ale nie będziemy nikogo oszukiwać. Izabela to hiszpańska wersja imienia Elżbieta, które z hebrajskiego oznacza „Bóg mą przysięgą”. Do Polski trafiło z Francji, i co ciekawe, od początku oba imiona były ze sobą utożsamiane. Na pocieszenie: po łacinie bellum znaczy „wojna”. Kto by chciał nosić imię z taką cząstką?

IWONA

– żeńska forma germańskiego Iwo. Źródłosłowu można szukać w słowie iwa – „cis”. Niewykluczone jednak, że jest to bretońska forma imienia Jan. Można by też doszukiwać się podobieństwa w rosyjskim Iwanie, który także jest wersją Jana, z tym, że wschodniosłowiańską.

JOANNA

– to żeński odpowiednik Jana. Niby wydaje się to dziwne, bo bezpośrednią, logiczną formą jest swojska Janina, a Joanna ma pozorny związek z Anną… Ale wszystko staje się jasne, gdy uświadomimy sobie, że to łaciński odpowiednik łacińskiego Jana, czyli Ioannesa. Z hebrajskiego oznacza: „Bóg jest łaskawy”. Co ciekawe, włoska wersja imienia, Giovanna, brzmi niemal jak przymiotnik giovana* – „młoda”.

JULIA

– to starożytne imię o ciekawym pochodzeniu. Związane jest z rzymskim rodem Juliuszy, z którego wywodził się choćby Cezar. Tak nazywano kobiety należące do tej rodziny. Imię oznacza więc po prostu: „pochodząca z rodu Juliusza”. Co ciekawe, od tego rodu wywodzi się nazwa jednego z miesięcy. Iulius po łacinie oznacza nasz lipiec.

JUSTYNA

– to imię łacińskie. Słowo iustus oznacza „sprawiedliwy”, ale imię bezpośrednio wywodzi się od formy iustinus, czyli „należący do sprawiedliwego”. Justyna jest więc z natury sprawiedliwa i byłaby wspaniałą sędzią.

KAMILA

– imię to można wywodzić od arabskiego Kamel, będzie wówczas oznaczać „doskonała”. I to chyba bardziej satysfakcjonująca etymologia niż trop rzymski, w którym znajdziemy słowo Camilus, co tłumaczy się jako „pomocnik kapłana”.

KAROLINA

– to śliczne imię ma korzenie germańskie, wywodzi się od słowa karl – „mąż”. Germański Karl stał się łacińskim Carolusem i stąd wzięła się Carolina, której innym, francuskim wariantem jest Charlotte. Na cześć carycy Charlotty Pruskiej upieczono kiedyś ciasto, jabłecznik. Stąd wzięła się nazwa „szarlotka”, czyli „Karolinka”. Pamiętajmy, że piekąc takie ciasto oddajemy cześć każdej Karolinie.

KATARZYNA

– pochodzi od greckiego katharos, „czysty” i słusznie kojarzy się ze słynnym katharsis. Do Polski trafiło poprzez łacinę, na Wschód – grekę, dlatego występuje tam w formie Jekaterina (od Aikaterin). Istnieje też teoria wywodząca to imię od greckiej bogini magii, Hekate.

Imiona od L do Z

LENA

– jest to z jednej strony popularne zdrobnienie imion takich jak Marlena (połączenie Marii i Magdaleny) czy Milena (słowiańskie imię oznaczające „miła”), z drugiej – oddzielne imię, będące pierwotnie zdrobnieniem Heleny. Można też uznać je za żeńską formę Leonarda lub Leona – imion z cząstką leo, czyli – „lew”.

MAGDALENA

– to piękne imię pochodzi z Nowego Testamentu, gdzie jedną z wędrujących z Jezusem kobiet określano jako Marię Magdalenę. To, co obecnie stało się imieniem, było przydomkiem wskazującym pochodzenie kobiety – galilejską wioskę Magdalę, leżącą nieopodal Jeziora Genezaret. Nazwa miasta wywodzi się z aramejskiego Migdal – „twierdza, wieża”. Imię Magdalena oznacza: „pochodząca z Magdali”.

MAŁGORZATA

– mocno spolszczona (przez „ł”) wersja Margarity. Imię to można wywodzić od sanskrytu, a bezpośrednio od greckiego słowa margarit oznaczającego „perłę”.

MARIA

– to wersja hebrajskiego imienia Miriam, które oznacza najpewniej „napawać radością” albo „piękną”. Pobrzmiewa tam również egipska cząstka mry – „umiłowany”. Dawniej, jako, że było to imię Matki Boskiej, dzieciom nadawano przekształcone formy – Mariola, Maryla, Marlena.

MARTA

– to znane z Biblii imię, pochodzi od aramejskiego rzeczownika mart’ i oznacza „panią domu”, ale też „panią” w rozumieniu „władczyni”. Jednym słowem, to Marta rządzi w domu.

MIROSŁAWA

– to przykład typowego słowiańskiego imienia dwuczłonowego. Składa się z cząstek miro – „pokój” i slava – „sława, chwała” . Mirosława to patriotyczne imię i oznacza „sławiącą pokój”. Analogicznym imieniem jest Sławomira. Istnieje wiele staropolskich imion zawierających zarówno człon mir (Włodzimierz), jak i slav (Stanisław).

MONIKA

– dość tajemnicze imię. Jego źródłosłów można utożsamić albo z greckim monos – „jeden” (jak np. dźwięk mono), albo łacińskim moneo – „rada”. Greckie monache oznacza dziś osobę żyjącą w odosobnieniu, jak zakonnice. Słowa określające zakonników – włoskie monaco, czy angielskie monk – mają ten sam źródłosłów.

NATALIA

– to łacińskie imię chrześcijańskie, pierwotnie nadawano je urodzonym w Boże Narodzenie, czyli – po łacinie – Natale Domini. Samo natalis oznacza „urodziny”.

OLGA

– wschodniosłowiańskie imię będące formą skandyawskiej Helgi. Człon helge, heligar oznacza „szczęśliwy”. Olga jest więc „szczęśliwa, błogosławiona”.

PAULINA

– wydawałoby się, że to po prostu żeńska wersja Pawła (Paula), ale pochodzi od niego pośrednio. Bezpośrednio jest żeńską formą imienia Paulin. Paulinus oznacza „należący do Pawła” (samo Paulus znaczy „mały”). Paulina jest więc „pochodzącą, należącą do Pawła”. Co ciekawe, dzisiejsze popularne zdrobnienie tego imienia – Paula – jest bezpośrednią formą żeńską Pawła (Paulus – Paula), a więc była w tej rodzinie imion pierwsza.

REBEKA

– bardzo ładne imię hebrajskie, w oryginale Rivqah – skąd wzięła się pogardliwa „Ryfka”. Etymologia jest niejasna. Według różnych wersji może oznaczać: „pułapkę”, „sidła”, albo „usidlić”, „mocna więź” czy wręcz „czarująca pułapka”. Imię – przestroga?:)

TERESA

– dawne imię greckie, które ma swój źródłosłów w słowie theros – „lato”. Niewykluczone, że wywodzi się bezpośrednio od wyspy Thera (dzisiejsze słoneczne Santorini) i oznacza po prostu „mieszkankę Thery”. Nazwa wyspy pochodzi zresztą najpewniej od wspomnianego theros, tak więc wszystko zostaje w lecie.

URSZULA

– imię łacińskie, będące zdrobnieniem od ursa, „niedźwiedzica”. Najlepsze jego tłumaczenie to „niedźwiedziczka”.

WERONIKA

– imię o bardzo ciekawej etymologii. Z jednej strony utożsamia się je z wcześniejszym imieniem Berenika („Niosąca zwycięstwo” od greckich: phero – „nieść” i nike -„ zwycięstwo”), jednak druga, późniejsza wersja pochodzenia jest ciekawsza, niemal jak z książek Dana Browna. Weroniką nazwano w tradycji chrześcijańskiej kobietę, która w czasie Drogi Krzyżowej otarła chustą twarz Jezusa. Legenda ta powstała, by w jakiś sposób wyjaśnić istnienie relikwii przedstawiających twarz Chrystusa odbitą na płótnie. Jedną z takich relikwii, znajdującą się w Watykanie, nazywano „Prawdziwym Obliczem”, czyli – po łacinie – vera icon. Z czasem połączono to w jedno słowo – weronikę, którym później nazwano legendarną świętą.

WIKTORIA

– łacińskie imię pochodzące od rzymskiej bogini właśnie zwycięstwa i chwały. Nie jest, wbrew pozorom, dokładną żeńską formą Wiktora. Oba imiona mają bowiem inne znaczenia. Wiktor, od victorius, to „zwycięzca” (osoba), Wiktoria zaś nie oznacza „zwyciężczyni”, ale skutek działania – „zwycięstwo”. Gdy Włoch śpiewa w swoim hymnie Dov’é la Vittoria?, pytaja wprawdzie „gdzie zwycięstwo?”, ale w niemal ten sam sposób (Dov’é Vittoria?) spytałby się o swoją włoską koleżankę.

WIOLETA

– imię pochodzenia włoskiego. Choć dziś jest właściwie na odwrót, to jest ono de facto zdrobnieniem imienia Wiola. Pochodzi zaś od słowa – co za niespodzianka! – viola, czyli „fiołek”, ale oznacza też kolor fioletowy. Jednak chyba lepiej przyjąć, że nadaje się imię od kwiatu, a nie od barwy, prawda?

ZOFIA

– to śliczne imię ma grecki źródłosłów. Pochodzi od rzeczownika sophia, który znaczy „mądrość”. Nosicielki tego imienia są więc osobami inteligentnymi. Bardzo słynne Zofie to stolica Bułgarii oraz bizantyjska świątynia Hagia Sophia.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here