Film podobny do Igrzysk śmierci – co warto obejrzeć?

Szukając filmu podobnego do Igrzysk śmierci, w pierwszej kolejności sięgnij po Battle Royale, Niezgodną i Więźnia labiryntu – to tytuły najbliższe klimatem, dynamiką akcji i motywem walki młodych ludzi z systemem. Każdy z nich inaczej pokazuje dystopijny świat, śmiertelne rozgrywki i rodzący się bunt, więc łatwo dopasujesz coś do własnego gustu. Jeśli chcesz świadomie wybrać kolejny seans i poznać także kilka starszych, kultowych pozycji, przejrzyj poniższe zestawienie.

Dlaczego tak lubimy filmy w stylu Igrzysk śmierci?

Rok 2012 i premiera Igrzysk śmierci otworzyły szeroko drzwi dla młodzieżowych wizji upadłej cywilizacji i rządów twardej ręki. Ten film to nie tylko widowisko, ale też klasyczna dystopia – świat poddanych, którzy dla rozrywki elit muszą walczyć o życie na arenie. Widzowie dostali miks emocji: survival, wątek romansowy, polityczny bunt i charyzmatyczną bohaterkę w jednej osobie.

Postać Katniss Everdeen stała się symbolem sprzeciwu wobec systemu, ale jej historia ma wyraźne echo w wielu wcześniejszych i późniejszych produkcjach. Wspólny mianownik tych filmów jest bardzo czytelny: nastolatkowie wrzuceni w śmiertelną grę, medialne show lub eksperyment, a nad tym wszystkim bezduszna władza, która steruje życiem zwykłych ludzi.

Jeśli więc szukasz filmu podobnego do Igrzysk, warto patrzeć na kilka elementów: młodych bohaterów, konieczność przetrwania w nieludzkich warunkach, totalitarny lub korporacyjny reżim i motyw gry o śmierć. Na tym tle łatwo od razu wyłowić tytuły, które trafiają w podobne emocje.

Battle Royale – najbrutalniejszy kuzyn Igrzysk?

Rok 2000Suzanne Collins, przyniósł japońskie Battle Royale. Dla wielu fanów gatunku to właśnie ten tytuł stanowi pierwowzór całego schematu „młodzi zamknięci na arenie i zmuszeni do zabijania się nawzajem”. Nieprzypadkowo od lat porównuje się go do historii z Panem – obie produkcje rozwijają podobny pomysł w innym stylu.

W Battle Royale losowo wybrana klasa nastolatków trafia na odizolowaną wyspę. Dostają broń, prowiant, obroże wybuchowe i jasne zasady: ma przeżyć tylko jedna osoba. To narzędzie państwowej „polityki” wobec zbuntowanej młodzieży, gdzie kara ma równocześnie zastraszać społeczeństwo i dostarczać rozrywki.

Jeśli Igrzyska wydały ci się ostre, Battle Royale podnosi poprzeczkę brutalności i bezkompromisowo pokazuje, jak daleko może posunąć się reżim, który chce mieć spokój z młodym pokoleniem.

Ten film nie szuka „cukru” ani wygładzenia przemocy. Zbliża się raczej do satyrycznego horroru politycznego, który podkreśla, że przemoc systemu wprost przekłada się na przemoc między rówieśnikami. Dla widza przyzwyczajonego do estetyki Igrzysk śmierci to naturalny, ale znacznie mocniejszy krok dalej.

Niezgodna – co obejrzeć, gdy brakuje ci Katniss?

Jeśli najbardziej lubisz w Igrzyskach wątek dorastania, walki z reżimem i zakazanej „inności”, seria Niezgodna będzie bardzo dobrym wyborem. Film z roku 2014 otwiera trylogię osadzoną w przyszłości, w odgrodzonym murami Chicago, gdzie ludzie zostali podzieleni na pięć frakcji według cech charakteru.

Bohaterka, Tris, na etapie testów odkrywa, że nie da się jej przypisać do jednego „szufladkowego” modelu obywatela. Jest niezgodna – łączy cechy kilku frakcji, co w logice systemu czyni ją niebezpieczną dla porządku społecznego. W świecie nastawionym na posłuszeństwo to wyrok śmierci albo przynajmniej wymazanie z oficjalnej struktury.

Motyw jest bardzo zbliżony do tego, co oglądamy w Panem: władza próbuje zniszczyć jednostki wymykające się kontroli, a młoda dziewczyna staje na czele buntu. Styl jest bardziej „młodzieżowy” niż w Battle Royale, ale właśnie dlatego fani Katniss Everdeen tak chętnie sięgają po tę trylogię. Z jednej strony dostajesz tu romans i emocje rodem z young adult, z drugiej – pełnokrwistą dystopię z podziałem klasowym, eksperymentami na ludziach i pytaniem, czy system zbudowany na strachu da się pokojowo zmienić.

Co łączy Niezgodną z Igrzyskami?

Dwa elementy są niemal identyczne: podział społeczeństwa na zamknięte, uprzywilejowane lub uciskane grupy oraz próba wykorzystania młodych ludzi jako „paliwa” dla systemu. W obu seriach nastolatkowie trafiają w sytuację, w której nie ma bezpiecznych wyborów – każda decyzja pociąga konsekwencje polityczne, rodzinne i osobiste.

Poza tym i Katniss, i Tris stopniowo stają się ikonami ruchu oporu. Nie planują rewolucji od pierwszej sceny, ale to ich indywidualny sprzeciw rozpala kolejne iskry buntu. Jeśli więc szukasz filmu podobnego do Igrzysk właśnie przez pryzmat bohaterki, Niezgodna jest jednym z najpewniejszych strzałów.

Więzień labiryntu – co, jeśli areną jest cały świat?

Więzień labiryntu z roku 2014 to kolejna adaptacja młodzieżowej powieści – tym razem autorstwa Jamesa Dashnera – która często trafia na listy obok Igrzysk śmierci. W tym przypadku nie oglądamy klasycznej areny, lecz gigantyczny, zmienny labirynt, w którym obudziła się grupa pozbawionych pamięci chłopaków.

Tak jak w Panem, młodzi bohaterowie zostali wrzuceni w eksperyment bez swojej zgody. Ktoś z zewnątrz monitoruje każdy ich ruch, sprawdza reakcje na zagrożenia, bada relacje w grupie. Labirynt, pełen śmiertelnych pułapek, działa jak żywa arena – wymusza sojusze, zdrady i desperackie próby ucieczki.

Jeżeli w Igrzyskach najbardziej wciągał cię motyw „gry zaprojektowanej przez dorosłych”, Więzień labiryntu rozwija go w kierunku tajemniczego eksperymentu, który ma odpowiedzieć na pytanie, kogo warto zachować przy życiu po katastrofie.

W kolejnych częściach seria odchodzi nieco od schematu areny, ale trzyma się dwóch tematów bliskich Igrzyskom: totalitarna organizacja eksperymentująca na dzieciach oraz bohater, który zaczyna zadawać niewygodne pytania, zamiast grzecznie biec po wyznaczonej ścieżce.

Jak Więzień labiryntu różni się od Igrzysk?

W Igrzyskach nacisk położono na medialne show i politykę Kapitolu, natomiast Więzień labiryntu zbliża się chwilami do horroru science fiction: mutacje, wirus, postapokaliptyczne pustkowia. Kamera częściej śledzi bieg, ucieczkę i starcia z potworami niż intrygi na szczytach władzy.

Dla części widzów scenariusz będzie mniej dopracowany niż w filmach na podstawie książek Suzanne Collins, ale jeśli interesuje cię bardziej aspekt „fizycznego” przetrwania i tajemnica eksperymentu, ten tytuł warto nadrobić.

Gry o śmierć i medialne show – co jeszcze warto znać?

Motyw „igrzysk ku uciesze tłumu” jest starszy niż sama seria o Katniss. Od lat 70. w kinie przewija się ta sama myśl: kiedy władza chce przykryć kryzys lub bunt, organizuje brutalne widowisko. Kilka filmów rozwija ten temat w wyjątkowo ciekawy sposób:

Uciekinier – reality show w wersji hardcore

W Uciekinierze z 1987 roku (ekranizacja pomysłu Stephena Kinga) skazaniec trafia do programu, w którym stawką jest życie. Telewizja pokazuje polowanie na bohatera niczym sportowy turniej, a widownia żąda coraz większej przemocy. Brzmi znajomo? To bardzo wczesny przodek Igrzysk, tyle że utrzymany w stylu kina VHS z czasów Arniego – bardziej dosłowny, przerysowany i dziś nieco kiczowaty, ale pod względem motywów zaskakująco aktualny.

Truman Show – gdy całe życie jest areną

Truman Show z 1998 roku nie jest filmem o walce na śmierć i życie, ale wspaniale pokazuje, co się dzieje, gdy widownia traktuje ludzkie życie jak rozrywkę. Bohater – Truman – od dziecka żyje w sztucznym miasteczku, nieświadomy, że każdy jego ruch śledzą kamery. Zestawiając ten film z Igrzyskami, łatwo dostrzec, jak podobnie działa mechanizm manipulacji: reżyser show, cięcia montażowe, tworzenie „narracji” z cudzego życia.

Rollerball i Wyścig śmierci 2000 – sport jako narzędzie kontroli

W Rollerballu z 1975 roku, podobnie jak w Wyścigu śmierci 2000, masowa widownia ogląda brutalne zawody, które mają odwracać uwagę od nierówności i przemocy systemu. Rozgrywki są śmiertelne, ale podane jako „sport przyszłości” – dokładnie tak, jak Głodowe Igrzyska w Panem sprzedawane są jako tradycja i narodowe święto. To dobre propozycje dla kogoś, kto chce zobaczyć, skąd kino czerpało inspiracje na długo przed rokiem 2012.

Jak wybrać film podobny do Igrzysk śmierci pod swój gust?

Filmy w tym nurcie można w prosty sposób podzielić według tego, czego najbardziej szukasz na ekranie: mocnych scen, rozbudowanej polityki świata czy raczej młodzieżowego romansu w futurystycznej scenerii. Zestawienie poniżej ułatwi decyzję:

Jeśli więc kochasz samą ideę areny, najbliżej będzie ci do Battle Royale i takich tytułów jak Uciekinier czy krwawe wyścigi z lat 70. Gdy bardziej pociąga cię młodzieżowa perspektywa i rozbudowany świat, wybieraj między Niezgodną a Więźniem labiryntu. A jeśli interesuje cię przede wszystkim krytyka mediów i reality show, domknij listę seansów Truman Show i klasycznymi opowieściami o sporcie przyszłości.